Ô nhiễm môi trường nước nguy hiểm như thế nào

Vấn đề ô nhiễm môi trường nước đang lan rộng và gây nguy hiểm cho sức khỏe của chúng ta. Hàng năm, nước bẩn giết nhiều người hơn cả chiến tranh và các hình thức bạo lực khác cộng lại. Trong khi đó, các nguồn nước có thể uống là hữu hạn: Con người có thể tiếp cận chưa đến 1% nguồn nước ngọt trên Trái đất.

Để hiểu rõ hơn về vấn đề và những gì chúng ta có thể làm cần một cái nhìn tổng quan về ô nhiễm nước là gì, nguyên nhân gây ra nó và cách chúng ta có thể tự bảo vệ mình.

Nguyên nhân gây ô nhiễm nước là gì?

Nước rất dễ bị ô nhiễm. Được biết đến như một dung môi vạn năng, nước có khả năng hòa tan nhiều chất hơn bất kỳ chất lỏng nào khác trên trái đất. Nó cũng tại sao nước rất dễ bị ô nhiễm. Các chất độc hại từ các trang trại, thị trấn và nhà máy dễ dàng hòa tan và trộn lẫn với nó, gây ô nhiễm nước.

Các loại ô nhiễm nước

Ô nhiễm Nước ngầm

Nước ngầm bị ô nhiễm khi chất gây ô nhiễm, từ thuốc trừ sâu và phân bón đến chất thải từ bãi chôn lấp và hệ thống tự hoại chảy vào các mạch nước ngầm, khiến nó không an toàn khi sử dụng. Loại bỏ các chất gây ô nhiễm khỏi nước ngầm có thể rất khó khănvà tốn kém.

Một khi bị ô nhiễm, một tầng chứa nước có thể không sử dụng được trong nhiều thập kỷ, hoặc thậm chí hàng ngàn năm. Nước ngầm cũng có thể lan truyền ô nhiễm ra xa nguồn gây ô nhiễm ban đầu khi nó thấm vào suối, hồ và đại dương.

ô nhiễm môi trường nước ngầm

Ô nhiễm Nước mặt

Bao phủ khoảng 70% trái đất, nước mặt là thứ lấp đầy đại dương, hồ, sông và tất cả những mảnh màu xanh khác trên bản đồ thế giới. Nhưng các hồ nước, sông đang trong tình trạng nguy hiểm. Theo các khảo sát gần đây, phần lớn các sông, hồ bị ô nhiễm và không thích hợp để bơi lội, câu cá và uống. Ô nhiễm chất dinh dưỡng, bởi nitrat và phốt phát, là loại ô nhiễm hàng đầu trong các nguồn nước ngọt này.

Trong khi thực vật và động vật cần những chất dinh dưỡng này để phát triển, chúng đã trở thành một chất gây ô nhiễm chính do chất thải nông nghiệp và dòng chảy phân bón ra sông hồ. Chất thải công nghiệp và thành phố cũng góp phần độc gây ô nhiễm. Có cả những thứ rác ngẫu nhiên mà ngành công nghiệp và cá nhân đổ trực tiếp vào đường thủy.

Ô nhiễm môi trường nước mặt

Ô nhiễm nước biển

Tám mươi phần trăm ô nhiễm đại dương (còn gọi là ô nhiễm biển) bắt nguồn từ đất liền. Các chất gây ô nhiễm như hóa chất, chất dinh dưỡng và kim loại nặng được mang từ các trang trại, nhà máy và thành phố theo dòng suối và sông vào vịnh và cửa sông; từ đó chúng đi ra biển. Biển đôi khi cũng bị ô nhiễm do những sự cố tràn dầu. Đại dương hấp thụ tới một phần tư lượng khí thải carbon nhân tạo.

Ô nhiễm đơn nguồn

Khi ô nhiễm bắt nguồn từ một nguồn duy nhất, nó gọi là ô nhiễm đơn nguồn. Các ví dụ bao gồm nước thải (còn gọi là nước thải) do nhà sản xuất, nhà máy lọc dầu hoặc cơ sở xử lý nước thải thải ra, cũng như ô nhiễm do rò rỉ hệ thống tự hoại, tràn hóa chất và dầu, và đổ rác bất hợp pháp. Trong khi tình trạng ô nhiễm nguồn điểm có nguồn gốc từ một nơi cụ thể, nó có thể ảnh hưởng đến nhiều km đường thủy và đại dương.

Ô nhiễm đa nguồn

Ô nhiễm đa nguồn là ô nhiễm có nguồn gốc từ các nguồn khuếch tán. Chúng có thể bao gồm dòng chảy nông nghiệp hoặc nước mưa hoặc mảnh vụn thổi vào đường thủy từ đất liền. Ô nhiễm nguồn không điểm là nguyên nhân hàng đầu gây ô nhiễm nước, nhưng nó khó điều tiết, vì ở đó không có thủ phạm nào có thể nhận dạng được.

Ô nhiễm xuyên biên giới

Không cần phải nói rằng ô nhiễm môi trường nước có thể được chứa bởi một dòng sông trên bản đồ. Ô nhiễm xuyên biên giới là kết quả của nước bị ô nhiễm từ một quốc gia tràn vào vùng nước của một quốc gia khác. Sự ô nhiễm có thể là kết quả của một thảm họa như một sự cố tràn dầu hoặc dòng chảy chậm, xuôi dòng của công nghiệp, nông nghiệp hoặc thành phố.

Các loại ô nhiễm môi trường nước phổ biến nhất

Nông nghiệp

Ngành nông nghiệp không chỉ là nơi tiêu thụ tài nguyên nước ngọt lớn nhất toàn cầu, với sản xuất nông nghiệp và chăn nuôi sử dụng khoảng 70% nguồn cung cấp nước mặt đất, mà còn là một nguồn gây ô nhiễm nước nghiêm trọng. Mỗi khi trời mưa, phân bón, thuốc trừ sâu và chất thải động vật từ các trang trại mang theo chất dinh dưỡng và mầm bệnh cho vi khuẩn và vi-rút chảy vào nguồn nước.

Ô nhiễm chất dinh dưỡng, gây ra bởi nitơ và phốt pho dư thừa trong nước hoặc không khí, là mối đe dọa số một đối với chất lượng nước trên toàn thế giới và có thể gây ra tảo nở hoa, một loại súp độc hại của tảo xanh có thể gây hại cho con người và động vật hoang dã.

ô nhiễm môi trường nước nông nghiệp

Chất thải và nước thải

Nước đã qua sử dụng là nước thải. Nó xuất phát từ bồn rửa, vòi hoa sen và nhà vệ sinh; (chất thải) và từ các hoạt động thương mại, công nghiệp và nông nghiệp ( kim loại, dung môi và bùn độc hại). Thuật ngữ này cũng bao gồm dòng nước mưa, xảy ra khi mưa mang theo muối đường, dầu, mỡ, hóa chất và mảnh vụn từ các bề mặt không thấm vào đường thủy của chúng ta

Theo Liên Hợp Quốc, hơn 80% lượng nước thải trên thế giới chảy ngược vào môi trường mà không được xử lý hoặc tái sử dụng. Ở một số nước kém phát triển nhất, con số này đứng đầu 95%.

Dầu

Sự cố tràn dầu lớn có thể gây chú ý, nhưng người tiêu dùng chiếm phần lớn ô nhiễm dầu ở vùng biển của chúng ta, bao gồm cả dầu và xăng chảy ra từ hàng triệu xe hơi và xe tải mỗi ngày.

Tuy nhiên, gần một nửa trong số 1 triệu tấn dầu ước tính xâm nhập vào môi trường biển mỗi năm không đến từ sự cố tràn dầu mà từ các nguồn trên đất liền như nhà máy, trang trại và thành phố. Trên biển, sự cố tràn dầu chiếm khoảng 10% lượng dầu trong vùng biển trên toàn thế giới, trong khi hoạt động thường xuyên của ngành vận tải tàu biển thông qua cả việc xả thải hợp pháp và bất hợp pháp, đóng góp khoảng một phần ba. Dầu cũng được giải phóng tự nhiên từ dưới đáy đại dương thông qua các vết nứt được gọi là thấm.

Chất phóng xạ

Chất thải phóng xạ là bất kỳ ô nhiễm nào phát ra bức xạ vượt ra ngoài những gì được phát tán tự nhiên bởi môi trường. Nó được tạo ra bởi khai thác uranium, nhà máy điện hạt nhân, sản xuất và thử nghiệm vũ khí quân sự, cũng như các trường đại học và bệnh viện sử dụng vật liệu phóng xạ cho nghiên cứu và y học. Chất thải phóng xạ có thể tồn tại trong môi trường hàng ngàn năm, khiến việc xử lý trở thành một thách thức lớn. Vô tình thải ra hoặc xử lý không đúng cách các chất gây ô nhiễm đe dọa nguồn nước ngầm, nước mặt và tài nguyên biển.

Ảnh hưởng của ô nhiễm môi trường nước là gì?

Ảnh hưởng sức khỏe con người

Nói một cách thẳng thắn: Ô nhiễm nước ảnh hưởng đến tính mạng con người. Trên thực tế, nó đã gây ra 1,8 triệu cái chết trong năm 2015, theo một nghiên cứu được công bố trên The Lancet. Nước nhiễm bẩn cũng có thể làm cho bạn bị bệnh. Mỗi năm, nước bẩn làm khoảng 1 tỷ người mắc bệnh.

Các mầm bệnh từ nước, dưới dạng vi khuẩn gây bệnh và vi rút từ chất thải của người và động vật, là một nguyên nhân chính gây bệnh từ nước uống bị ô nhiễm. Các bệnh lây lan qua nước không an toàn bao gồm dịch tả, ki khuẩn giardia và thương hàn. Ngay cả ở các quốc gia giàu có, việc phát tán vô tình hoặc bất hợp pháp từ các cơ sở xử lý nước thải, cũng như dòng chảy từ các trang trại và khu vực đô thị, đóng góp mầm bệnh gây hại cho nguồn nước.

ô nhiễm môi trường nước ảnh hưởng đến con người

Ảnh hưởng đến môi trường

Để phát triển, các hệ sinh thái lành mạnh dựa vào một mạng lưới phức tạp gồm động vật, thực vật, vi khuẩn và nấm, tất cả chúng tương tác, trực tiếp hoặc gián tiếp với nhau. Tác hại đối với bất kỳ sinh vật nào trong số này có thể tạo ra hiệu ứng dây chuyền, làm suy yếu toàn bộ môi trường nước.

Khi ô nhiễm nước gây ra tảo nở hoa trong hồ hoặc môi trường biển, sự tăng sinh của các chất dinh dưỡng sẽ kích thích sự phát triển của thực vật và tảo, từ đó làm giảm nồng độ oxy trong nước. Sự thiếu hụt oxy này, được gọi là phú dưỡng, làm nghẹt thực vật và động vật và có thể tạo ra các vùng chết, nơi mà nước hầu như không có sự sống.

Hóa chất và kim loại nặng từ nước thải công nghiệp và thành phố rất độc hại đối với đời sống thủy sinh, thường xuyên nhất là làm giảm tuổi thọ của sinh vật và khả năng sinh sản. Đó là cách cá ngừ và cá lớn khác tích lũy lượng độc tố cao, chẳng hạn như thủy ngân.

Các hệ sinh thái biển cũng bị đe dọa bởi rác thải nhựa, có thể bóp nghẹt, nghẹt thở và bỏ đói động vật. Phần lớn các rác thải nhựa này, như túi nhựa và lon soda, bị cuốn vào cống và cống thoát nước và cuối cùng ra biển, biến đại dương của chúng ta thành súp rác và đôi khi hợp nhất để tạo thành các mảng rác trôi nổi.

Ô nhiễm môi trường nước tại Việt Nam

Hiện nay, Việt Nam phải đối mặt với gánh nặng phát triển kép do vấn đề chất lượng nước nội tại. Nhiều chất ô nhiễm từ sản xuất công nghiệp làm phát sinh dịch bệnh, dẫn đến những rủi ro cho năng suất và tăng trưởng. Chất lượng nước ở Viêt Nam suy thoái một cách đáng sợ với dấu hiệu của độc tính phát sinh và tăng mạnh từ các thành phố, khu công nghiệp và trong nông nghiệp.

Đến nay, trong cả nước không còn lưu vực sông nào đáp ứng được tiêu chuẩn của Tổ chức Y tế Thế giới về ô nhiễm hữu cơ đối với nước uống. Các con sông tại những thành phố lớn bị ô nhiễm nặng. Nước trong lòng đất bị khai thác quá mức dẫn đến gia tăng độ mặn và nồng độ các chất độc hại. Tình trạng này diễn ra cùng với xâm nhập mặn đã gây những tổn thất rất nặng nề.

Nước thải đô thị Việt Nam đã trở thành nguồn cơn gây ô nhiễn nguồn nước lớn nhất. Cùng với đó, chất thải rắn phát sinh cũng là nguồn ô nhiễm đối với nguồn nước do chôn lấp và vị trí gần các nguồn nước. Trong số các bãi rác hoạt động, chỉ có 30,7% là phù hợp tiêu chuẩn; những bãi còn lại không thu gom và xử lý nước rỉ rác gây ô nhiễm mạnh.

Ngành nông nghiệp và nuôi trồng thủy sản tiêu thụ tới 92% tổng lương nước, hàng năm sử dụng 11 triệu tấn phân bón (90% là phân vô cơ) với mức sử dụng trung bình từ 195kg đến 200kg NPK/ ha. Đáng chú ý là, chỉ có 45%-50% lượng phân bón sử dụng hiệu quả, từ 50% đến 55% bị rửa trội. Cùng với phân vô cơ, lượng thuốc trừ sâu nhập khẩu hàng năm lên tới 100.000 tấn với các loại thuốc độc tính cao, để lại trong đất và nước nhiều tồn dư hủy hoại môi trường. Phân vô cơ và dư lượng hóa chất để lại thấm sâu vào lòng đất và trên sông ngòi, kênh rach đã gây ô nhiễm nặng nề. Ngoài ra, dư lượng độc chất tồn dư trong nông sản cũng tạo nguy cơ đối với sức khỏe của người tiêu dùng.

Thực tế diễn ra còn cho thấy, trồng trọt là ngành phát thải khí nhà kính lớn thứ 2 ở Việt Nam. Điều chỉnh việc sử dụng phân bón và thuốc trừ sâu hiệu quả sẽ góp phần giảm thiểu ô nhiễm và tạo thu nhập cao hơn trong sản xuất nông nghiệp (nguồn Báo Mới)

Bạn có thể làm gì để ngăn ngừa ô nhiễm nước?

Chúng ta phải chịu trách nhiệm ở một mức độ nào đó cho vấn đề ô nhiễm nước ngày hôm nay. May mắn thay, có một số cách đơn giản để bạn có thể ngăn ngừa ô nhiễm môi trường nước hoặc ít nhất là hạn chế nó:

  • Giảm tiêu thụ nhựa và tái sử dụng hoặc tái chế nhựa khi có thể.
  • Vứt bỏ đúng cách các chất tẩy rửa hóa học, dầu và các vật phẩm không phân hủy để giữ cho chúng không bị chảy xuống cống.
  • Bảo dưỡng xe của bạn để nó không bị rò rỉ dầu, hoặc chất làm mát.
  • Nếu bạn có sân, hãy xem xét cảnh quan làm giảm dòng chảy và tránh áp dụng thuốc trừ sâu và thuốc diệt cỏ.

 

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *